Ο κροταφικός Θεός

Είναι γνωστό σε αυτούς που έχουν ασχοληθεί ακόμα και λίγο με τη Νευρολογία ότι υπάρχουν πολλά είδη επιληψίας. Κάποια προκαλούν βίαιους τονικοκλονικούς σπασμούς, που είναι σαν ο άνθρωπος να ταρακουνιέται βίαια από μία αόρατη δύναμη, είτε σε όλο το σώμα του είτε σε κάποια από τα άκρα του, πλήρη απώλεια της συνείδησης και απώλειες σε ούρα και κόπρανα. Κάποια άλλα τοποθετούν τον ασθενή σε μία παράξενη «αφηρημάδα» και είναι οι κρίσεις αφαίρεσης. Άλλες κρίσεις απλά ρίχνουν τον άνθρωπο κάτω (ατονικές) μετά από αιφνίδια απώλεια του μυϊκού τόνου.


Υπάρχει όμως και ένα άλλο είδος επιληψίας το οποία έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Είναι η επιληψία του κροταφικού λοβού. Σε αυτή, όταν ο ασθενής παθαίνει κρίση μπορεί να επιτελέσει πολύπλοκες κινήσεις και πράξεις για τις οποίες πολλές φορές δεν θυμάται τίποτε εκ των υστέρων.


Σε κάποιους όμως ασθενείς, οι κρίσεις του κροταφικού λοβού μπορεί να έχουν μοναδική σημασία. Αυτό συμβαίνει γιατί κατά τη διάρκειά τους μπορεί να νιώθουν πως έρχονται σε επαφή με τον ίδιο το Θεό. Μπορεί να έχουν οράματα, να βλέπουν εικόνες, να νιώθουν ότι τα πάντα έχουν ιδιαίτερο νόημα και σημασία και πως αυτοί, είναι συνδεδεμένοι με το σύμπαν.


Η επιληψία ήταν γνωστή από τα αρχαία χρόνια. Οι επιληπτικοί ήταν πολλές φορές άτομα που έχαιραν ιδιαίτερου σεβασμού, αλλά και φόβου από τους συνανθρώπους τους. Φόβου γιατί πολλές φορές κατά τη διάρκεια των κρίσεών τους διακήρυτταν τα οράματά τους τα οποία προέρχονταν από Θεϊκή επιφοίτηση και συχνά περιελάμβαναν καταστροφολογία και είχαν ένα κοσμολογικό ή και προφητικό χαρακτήρα. Γι’ αυτό εξάλλου και την έλεγαν «ιερή νόσο».


Και στην εποχή μας υπάρχουν άνθρωποι που βιώνουν τέτοιες εμπειρίες. Δεν θεωρούνται Ψυχιατρικοί ασθενείς, θυμούνται αυτές τους τις εμπειρίες και πολλές φορές όχι και με τις καλύτερες αναμνήσεις, αλλά με πόνο, αγωνία, έντονη συναισθηματική συμμετοχή αλλά και φόβο για κάτι τόσο συγκλονιστικό που τους συνέβη και που προσπαθούν να εξηγήσουν. Πολλοί από αυτούς νιώθουν κατά τη διάρκεια τέτοιων κρίσεων να γίνονται ένα με το σύμπαν, να έρχονται σε επαφή με το θεό και να νιώθουν ως κομμάτι της φύσης που τους αγκαλιάζει, συγκινούμενοι ακόμα και από τον παραμικρό κόκκο άμμου που τους περιβάλλει.


Κατά τον εξαιρετικό Νευροεπιστήμονα Ραματσάντραν τρεις θα μπορούσαν να είναι οι πιθανές εξηγήσεις ενός τέτοιου φαινομένου:

Η πρώτη είναι πως μέσω μίας τέτοιας διαδικασίας ο άνθρωπος έρχεται κοντά στο Θεό, ο οποίος επικοινωνεί μαζί του και του μεταφέρει μηνύματα. Αυτή είναι όμως μία πιθανότητα την οποία φυσικά και δεν μπορεί να ελέγξει η επιστήμη.

Η δεύτερη πιθανότητα είναι ότι λόγω της βίαιης εκφόρτισης πολλών κυττάρων στον κροταφικό λοβό δημιουργούνται συγκλονιστικές εικόνες και συναισθήματα. Για να δικαιολογήσει το άτομο αυτά τα φαινόμενα τους δίνει μία υπερφυσική εξήγηση.

Η τρίτη πιθανότητα έχει σχέση με τον τρόπο που είναι δομημένος ο κροταφικός λοβός για να αντιμετωπίσει τις συναισθηματικές προκλήσεις του περιβάλλοντος μας. Εκεί βρίσκονται κέντρα, που έχουν σχέση με τη διάκριση των σημαντικών από τα ασήμαντα πράγματα για τον καθένα από εμάς, έτσι ώστε να μπορεί να ιεραρχήσει τις πράξεις του και τη ζωή του.


Είναι οι συνδέσεις των νευρωνικών κυκλωμάτων του κροταφικού λοβού με την αμυγδαλή που αποτελεί την πύλη των κέντρων για τα ανθρώπινα συναισθήματα που επηρεάζουν την αξία των συμβάντων γύρω μας για εμάς. Κατά την επιληπτική κρίση αυτά τα κυκλώματα υπερλειτουργούν, δημιουργώντας μία υπερχείλιση πληροφορίας, υπερχείλιση συναισθημάτων και σημασιών. Ίσως αυτές οι οδοί να αποτελούν το κλειδί σε αυτό τον τύπο επιληψίας που ενίοτε μπορεί να βιωθεί ως μία μυστικιστική, κοσμική και εντέλει πραγματικά(;) θρησκευτική εμπειρία.


Βέβαια εδώ υπάρχει και μία άλλη λεπτομέρεια: Πολλά από αυτά τα άτομα που αναφέρουν τέτοια περιστατικά, δεν είναι καθόλου θρήσκα. Μπορεί λοιπόν να υπάρχουν νευρωνικά κυκλώματα σε όλους μας ανεξαρτήτως πεποιθήσεων που θα συμβάλλουν σε αυτό το θρησκευτικό συναίσθημα;


Θα μπορούσε αυτό το διαχρονικό και πανανθρώπινο συναίσθημα να είναι άλλο ένα από τα όπλα της φύσης στη δημιουργία και τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής;

Τα δίκτυα, ο εγκέφαλος και η μαγνητική τομογραφία ανισοτροπικής διάχυσης τένσορα (diffusion tensor MR imaging)

Η αρχή στην οποία βασίζεται η εν λόγω τεχνική είναι σχετικά απλή: Αν διαχύσεις σε ένα μέσο μία ουσία την οποία με κάποιο τρόπο μπορείς να ανιχνεύσεις και αυτό το μέσο είναι ομοιογενές, τότε η ουσία θα διαχυθεί με τον ίδιο τρόπο προς όλες τις κατευθύνσεις. Αν όμως το μέσο δεν παρουσιάζει ομοιογένεια, τότε η ουσία θα διαχυθεί ανισότροπα, δηλαδή με διαφορετικό τρόπο, ανάλογα με τα πιθανά εμπόδια που θα βρει στο δρόμο της. Αν δηλαδή στον κατακόρυφο άξονα βρει κάποιο εμπόδιο, τότε θα διαχυθεί προς τον οριζόντιο, αν δεν παρουσιαστεί και εκεί κάτι που να παρεμβάλλεται.

Είναι μία τεχνική που εφαρμόζεται μαζί με την μαγνητική τομογραφία δεν είναι ακόμα ευρέως διαδεδομένη, αλλά μπορεί δυνητικά να έχει αρκετές εφαρμογές στην απεικόνιση της δομής του εγκεφάλου.

Ο εγκέφαλος αποτελεί παράδειγμα πρότυπου δικτύου. Αποτελείται από δισεκατομμύρια νευρώνες, που μέσω των συνάψεων (κόμβων δικτύου) βρίσκονται σε στενή επικοινωνία, η οποία και τους προσδίδει καταπληκτική λειτουργικότητα, αλλά και οργάνωση.

Αποτελείται επίσης από ένα πλήθος υποστηρικτικών (δομικών) κυττάρων που βοηθούν στην συντήρηση, προστασία, αλλά και τη δομική λειτουργικότητα του εγκεφάλου. Υπό φυσιολογικές καταστάσεις, η δομή αυτή είναι συγκεκριμένη, και ο βαθμός οργάνωσης των νευρώνων αλλά και των συνάψεων υψηλός. Οι νευρώνες σχηματίζουν τα δεμάτια, δηλαδή νευρικές οδούς (σαν αυτοκινητόδρομοι υψηλών ταχυτήτων) οι οποίες διαχέουν την πληροφορία με ταχύτητα, συνέπεια και ακρίβεια.

Στη εγκεφαλική νόσο όμως, όπως αυτή παρουσιάζεται λόγω π.χ. κάποιας κακοήθειας ή και επί άλλων διαταραχών, όπως π.χ η σχιζοφρένεια, αυτή η δομή διαταράσσεται, τουλάχιστον τοπικά. Π.χ. στον εγκεφαλικό καρκίνο σημειώνεται άναρχη ανάπτυξη κυττάρων που καταστρέφουν τη δομή, ενώ στη σχιζοφρένεια εκτός από τη διαταραχή στη νευροδιαβίβαση διαπιστώνεται τα τελευταία χρόνια και διαταραχή στη δομή ορισμένων εγκεφαλικών δεματίων και κέντρων.

Αν λοιπόν ο υπό εξέταση εγκέφαλος (το εν λόγω δίκτυο) έχει υψηλή ποιότητα αλλά και ποσότητα οργάνωσης, τότε με τη χρήση της τεχνικής της διάχυσης τένσορα θα προκύψει υψηλή ανισοτροπία ( η ουσία θα πάει περισσότερο σε μία κατεύθυνση αντί σε όλες τις άλλες). Αυτό συμβαίνει, γιατί εφόσον τα νεύρα ενώνονται και σχηματίζουν οδούς, μια ουσία που τοποθετείται στον εγκέφαλο μπορεί να διαχυθεί μόνο παράλληλα με αυτές τις οδούς που αποτελούν τέλμα στην περεταίρω κάθετη πορεία της. (Όπως σε ένα μονόδρομο που στρίβει δεξιά λόγω εμφάνισης εμποδίου, π.χ. πολυκατοικίας, μπορείς να ακολουθήσεις μόνο την διαθέσιμη στροφή στα δεξιά). Αντίθετα, αν η ποιότητα της οργάνωσης του εγκεφάλου είναι χαμηλή, λόγω π.χ. δομικών προβλημάτων, τότε η ανισοτροπία μίας ενιόμενης ουσίας θα είναι χαμηλή. Η ουσία θα διαχέεται περισσότερο ισότροπα προς όλες τις κατευθύνσεις από την προηγούμενη περίπτωση, αφού η έλλειψη οργάνωσης θα αφήνει κενά εδώ και εκεί απ’ όπου η ουσία θα βρίσκει οδούς διαφυγής.

Αυτή λοιπόν η χαμηλή οργάνωση σε ένα πρότυπο δίκτυο όπως ο εγκέφαλος, σχετίζεται με τη νόσο, με την αδυναμία ανταπόκρισης σε ερεθίσματα, με τη λάθος απόκριση σε ερεθίσματα αλλά και με την μειωμένη λειτουργικότητα του δικτύου. Επίσης σχετίζεται και με προβλήματα συνδέσεων με άλλα εξωτερικά δίκτυα, δηλαδή τον ίδιο τον οργανισμό (δίκτυο περιφερικού νευρικού συστήματος/οργάνων) αλλά και με τον υπόλοιπο κόσμο (προβλήματα στις αισθήσεις. Π.χ. ο σχιζοφρενής βιώνει διαφορετικά τον περιβάλλοντα χώρο μέσω παρερμηνειών των αισθήσεων αλλά και πραγματικών (για τον ίδιο) ψευδαισθητικών εμπειριών.

Και έτσι ερχόμαστε σε ένα μεγαλύτερο δίκτυο, την κοινωνία. Η οποία μπορούμε να πούμε ότι είναι εξ ίσου πολύπλοκη με το πρότυπο δίκτυο του εγκεφάλου. Οι αναλογίες είναι πολλές: δισεκατομμύρια νευρώνες, δισεκατομμύρια άνθρωποι. Δεκάδες, ίσως και εκατοντάδες συνάψεις για τους νευρώνες, συνεχής η αλληλεπίδραση με δεκάδες ή και εκατοντάδες ανθρώπους για καθένα από εμάς καθημερινά. Και εδώ η δομή, το πλαίσιο που καλείται να αποτελέσει το σημείο αναφοράς για τον καθένα μας είναι εξαιρετικά σημαντικό. Καλή δομή και πλαίσιο που έχει αντοχές, που λαμβάνει υπ’ όψιν του ιδιαιτερότητες αλλά και τα λάθη και τις αστοχίες του καθενός από εμάς δίνει τη δυνατότητα υγιών χαρακτηριστικών της ταχύτητας, της συνέπειας, της ακρίβειας για τα όποια ερεθίσματα. Πλαίσιο με αυξημένη ανισοτροπία, που έχει κακή δομή, που αφήνει τρύπες και κενά, μειώνει τη λειτουργικότητα και δίδει τα χαρακτηριστικά της κακοήθειας.

Και σταματώ προς το παρόν εδώ. Ξέρουμε ότι η κακοήθεια συνεχώς επιβαρύνει και καταλήγει στο θάνατο, την ολοκληρωτική καταστροφή του δικτύου, είτε αυτό είναι ο εγκεφαλος είτε η κοινωνία ή οτιδήποτε άλλο.-

Μαγνητικά πεδία... για τα μάτια σας μόνο!!!

Magnetic Movie from Semiconductor on Vimeo.

Αυτό είναι ένα βιντεάκι που είδα στο τροκτικό και το βρήκα πολύ του γούστου μου!
Εσείς δεν θέλατε να δείτε τον μαγνητισμό να οπτικοποιείται;

Ξεγελώντας τις αισθήσεις Ι

Είναι ένα πραγματικά απλό αλλά και πολύ ενδιαφέρον πείραμα.
Μπορείτε να το δοκιμάσετε σε μία παρέα και να ψαρώσετε για τα καλά τους φίλους σας. Δυστυχώς δεν έχει 100% επιτυχία, αλλά τουλάχιστον το 50% θα το πετύχετε, αρκεί να έχετε λίγο υπομονή και ακρίβεια.
Για το πείραμα αυτό απαιτούνται 3 άτομα.
Οι δύο κάθονται αντικριστά ο ένας με τον άλλο, και ο τρίτος πλάγια. Από τους δύο που είναι ο ένας απέναντι στον άλλο σε απόσταση ενός χεριού, ας τους ονομάσουμε Α και Β για ευκολία, ο Β απλά προσφέρει τη μύτη του. Ο Α κλείνει τα μάτια και απλώνει το χέρι (και συγκεκριμένα το δείκτη) προς τη μύτη του Β. Και εδώ πιάνει δουλειά ο Γ. Ο Γ, με το ένα χέρι κρατά το χέρι του Α και καθορίζει τη συχνότητα με την οποία ο δείκτης του Α, ακουμπά την μύτη του Β. Φροντίζει ώστε ο συχνότητα να είναι ένα με δύο ακουμπήματα ανά δευτερόλεπτο και όσο πιο σταθερή γίνεται, ενώ ταυτόχρονα με το δικό του δείκτη ακουμπά την άκρη της μύτης του Α, την ίδια χρονική στιγμή που ο Α ακουμπά τη μύτη του Β. Αν ο συγχρονισμός είναι καλός, τότε το πολύ σε ένα περίπου λεπτό ο Α νιώθει τη μύτη του να μεγαλώνει και να βρίσκεται απέναντι του, εκεί που βρίσκεται η μύτη του Β!!!! Δηλαδή μιλάμε για μύτη Πινόκιο μετά από ψεύδος!!!! Δοκιμάστε το και θα με θυμηθείτε! Θα επανέλθω και με άλλο κολπάκι αργότερα!!